اگر دنبال طرز تهیه ماست خانگی، خوشطعم و پرچرب هستید، این آموزش را از دست ندهید. ماست خانگی نهتنها طعمی بهمراتب بهتر از ماستهای صنعتی دارد، بلکه تهیه آن بسیار ساده و کمهزینه است. در ادامه، مرحله به مرحله و همراه با تمام نکات ریز و مهم، طرز تهیه ماست خانگی را آموزش میدهیم.
مواد لازم برای طرز تهیه ماست خانگی
| ماده اولیه | مقدار مورد نیاز | توضیحات |
|---|---|---|
| شیر | ۲ کیلوگرم | ترجیحاً از شیر تازه و باکیفیت استفاده شود |
| ماست مایه (ماست ساده) | ۴ قاشق غذاخوری | برای مایه زدن و تبدیل شیر به ماست |
مرحله به مرحله طرز تهیه ماست خانگی
مرحله ۱: جوشاندن و پاستوریزه کردن شیر
شیر را داخل قابلمه بریزید و روی گاز قرار دهید. از لحظهای که شیر به جوش میآید، ۲۰ دقیقه زمان را یادداشت کنید. باید دقیقاً ۲۰ دقیقه از شروع جوشش شیر بگذرد تا شیر کاملاً پاستوریزه شود. بعد از گذشت این زمان، زیر گاز را خاموش کنید.
نکته مهم: در طول این ۲۰ دقیقه حتماً کنار گاز بمانید و مرتب شیر را هم بزنید؛ چون شیر در حین جوشیدن کف میکند و اگر مراقب نباشید، ممکن است سر برود، بریزد روی گاز و آن را کثیف کند.
مرحله ۲: رساندن شیر به دمای مناسب
پس از خاموش کردن گاز، شیر را هم بزنید تا کمی از حرارتش کم شود. شیر باید به دمای «ولرم رو به گرم» برسد؛ یعنی وقتی انگشتتان را داخل شیر میکنید، نه بسوزید و نه احساس سردی کنید. این دما مهمترین فاکتور برای بستن درست ماست است.
مرحله ۳: آمادهسازی مایه ماست
۴ قاشق غذاخوری ماست ساده را داخل یک ظرف کوچک بریزید و آن را هم بزنید تا کمی روان و یکدست شود.
مرحله ۴: اضافه کردن مایه ماست به شیر
ماست روانشده را داخل شیر ولرم بریزید و کاملاً هم بزنید، طوری که مایه ماست بهطور یکنواخت در تمام شیر پخش شود.
مرحله ۵: انتقال به ظرف نهایی
شیر مخلوطشده را داخل ظرفی که میخواهید ماست در آن ببندد بریزید. همچنین میتوانید از همان ابتدا، شیر داغ را از قابلمه به این ظرف منتقل کرده و مراحل بعدی را داخل همان ظرف انجام دهید.
نکته درباره ظرف: ظرف میتواند پلاستیکی یا فلزی باشد، اما بهتر است ظرفی انتخاب کنید که گرما را بیشتر نگه دارد؛ ظرف سفالی بهترین گزینه برای بستن ماست است و من از ظرف سفالی استفاده کردم.
مرحله ۶: نگهداری در دمای گرم
در ظرف را بگذارید و روی آن یک پتو یا ملافه بکشید تا گرمای داخل ظرف حفظ شود. ظرف را به مدت ۲ تا ۳ ساعت در همین حالت بدون دستخوردن رها کنید.
مرحله ۷: رساندن به دمای محیط و یخچال
بعد از ۲ تا ۳ ساعت، پتو یا ملافه را بردارید و اجازه دهید ظرف به دمای محیط برسد. سپس ظرف را داخل یخچال بگذارید.
نکته بسیار مهم: ماست باید حداقل ۲ روز بدون هیچ تکانی و بدون زدن قاشق داخل یخچال بماند تا کاملاً سفت شود. اگر در این مدت به ماست قاشق بزنید یا آن را تکان دهید، آب میاندازد و اصطلاحاً «ماست شکسته» میشود.
جمعبندی نکات مهم طرز تهیه ماست خانگی
- زمان ۲۰ دقیقهای جوشاندن، از لحظه بهجوشآمدن شیر محاسبه میشود، نه از ابتدای روشن کردن گاز.
- در حین جوشیدن، شیر را مرتب هم بزنید تا سر نرود.
- دمای شیر هنگام اضافه کردن مایه ماست باید «ولرم رو به گرم» باشد، نه داغ و نه سرد.
- مایه ماست را قبل از اضافه کردن، روان و یکدست کنید.
- ظرف سفالی برای بستن بهتر از ظرف پلاستیکی یا فلزی عمل میکند.
- ظرف را حداقل ۲ تا ۳ ساعت با پارچه گرم بپوشانید.
- حداقل ۲ روز در یخچال، ماست را دستنخورده و بدون قاشق زدن رها کنید تا سفت شود.
سوالات متداول درباره طرز تهیه ماست خانگی
۱. چرا زمان ۲۰ دقیقه جوشاندن شیر مهم است؟ این زمان برای پاستوریزه شدن کامل شیر لازم است و باید دقیقاً از لحظه بهجوشآمدن شیر محاسبه شود، نه از زمان روشن کردن گاز.
۲. دمای مناسب برای اضافه کردن مایه ماست چقدر است؟ دمای شیر باید «ولرم رو به گرم» باشد؛ یعنی وقتی انگشت را داخل شیر میکنید، نه احساس سوزش کنید و نه احساس سردی.
۳. چرا باید مایه ماست را قبل از اضافه کردن روان کنیم؟ روان کردن مایه ماست کمک میکند تا هنگام مخلوط شدن با شیر، بهطور یکنواخت در کل شیر پخش شود و ماست بهطور یکسان ببندد.
۴. بهترین نوع ظرف برای بستن ماست چیست؟ ظرف سفالی بهترین گزینه است چون گرما را بهتر از ظرفهای پلاستیکی و فلزی نگه میدارد، اما در صورت نبود ظرف سفالی، ظرف پلاستیکی یا فلزی هم قابل استفاده است.
۵. چرا باید ظرف را با پتو یا ملافه بپوشانیم؟ پوشاندن ظرف با پارچه گرم، دمای لازم برای فعالیت باکتریهای ماست را حفظ میکند و باعث میشود ماست در طول ۲ تا ۳ ساعت بهدرستی ببندد.
۶. چرا نباید ماست را در یخچال هم بزنیم؟ اگر در این مدت به ماست قاشق بزنید یا آن را تکان دهید، بافت ماست بههم میخورد و آب میاندازد؛ به این حالت اصطلاحاً «ماست شکسته» گفته میشود.
۷. چند روز باید ماست در یخچال بماند تا آماده شود؟ حداقل ۲ روز باید ماست بدون دستخوردن در یخچال بماند تا کاملاً سفت شود.
۸. آیا میتوان شیر را مستقیم داخل ظرف نهایی جوشاند؟ خیر، بهتر است شیر ابتدا در قابلمه جوشانده و پاستوریزه شود و سپس به ظرف نهایی منتقل گردد.
9. چه چیزی باعث میشود ماست خانگی ترش بشود یا نشود؟ مهمترین عامل، مدت زمان ماندن ماست در محیط گرم و دمای آن است. هرچه ماست بعد از مایه زدن مدت بیشتری در جای گرم بماند، باکتریهای ماست اسید بیشتری تولید میکنند و ماست ترشتر میشود. اگر میخواهید ماست طعم ملایمتری داشته باشد، بهمحض اینکه ماست خودش را گرفت، آن را داخل یخچال قرار دهید. همچنین مقدار و کیفیت ماست مایه و دمای مناسب شیر هنگام مایه زدن نیز روی میزان ترشی تأثیر دارند.
پیشنهاد میکنم این مطالب مرتبط را هم بخوانید
اگر به غذاهای خوشمزه و دستورهایی که با ماست، لبنیات و مواد اولیه ساده تهیه میشوند علاقه دارید، مطالب زیر را هم از دست ندهید. از بورانی اسفناج با ماست و سوپ ماست گرفته تا خورشت ماست اصفهانی و شیر پلو شیرازی، هرکدام دستور متفاوت و کاربردی برای تنوع دادن به سفره شما هستند. همچنین اگر به دنبال یک غذای ساده و متفاوت هستید، پیشنهاد میکنیم سالاد سیبزمینی فرانسوی را هم امتحان کنید. اگر به طرز تهیه انواع ماست و پنیر علاقه مند هستید به شما پیشنهاد میکنیم طرز تهیه لبنیات سایت ویچینی را مطالعه کنید.
